Σύγχρονος ανελκυστήρας στο ιστορικό κτίριο Czerney, στον Γαλατά Κωνσταντινούπολης

Στη Γενοβέζικη γειτονιά του Γαλατά στην Κωνσταντινούπολη, χτισμένο περίπου πριν 600 χρόνια με την χαρακτηριστική όψη των βιοτεχνικών κτιρίων από συμπαγείς οπτόπλινθους, το κτίριο στέγασε το τρίτο παράρτημα της βιοτεχνίας πορσελάνης και υαλικών της οικογένειας Czerney. Τα πρώτα δύο εργοστάσια βρίσκονταν ήδη στην Βοημία και τη Βιέννη, ενώ αυτό του Γαλατά επέκτεινε την εμπορική δραστηριότητά της στην Ανατολική Μεσόγειο. Η οικογένεια Czerney συνέβαλε στην ανάδυση της τέχνης δίσκων σερβιρίσματος τύπου Pulat ως σημαντικού δείγματος της Οθωμανικής καλλιτεχνικής αναγέννησης, μεταξύ ‘τέχνης’ και ‘χειροτεχνίας’.

Οι μεταλλικοί αυτοί δίσκοι από τσίγκο ή ατσάλι έφεραν εξαιρετικά περίτεχνη χειροποίητη ζωγραφική διακόσμηση συνήθως τοπιακών αναπαραστάσεων όπως όψεις της Κωνσταντινούπολης ή της Μέκκας ή αφαιρετικές παραστάσεις φυσικών περιβαλλόντων ή και πορτρέτων. Με καταγωγή στη δυτικοευρωπαϊκή τέχνη στα τέλη του 18ου αιώνα, οι δίσκοι Pulat έγιναν δημοφιλείς στην Οθωμανική επικράτεια στις αρχές του 19ου αιώνα. Χρησιμοποιούνταν από τη μέση και αριστοκρατική τάξη για τη φιλοξενία των επισκεπτών, και θεωρούνται σήμερα σπάνια αντικείμενα μεγάλης συλλεκτικής αξίας. Το κτίριο Czerney στον Γαλατά αποτελεί ιδιαίτερο δείγμα βιομηχανικής κληρονομιάς της εποχής του, με αψιδωτή στέγη από μολύβι, ημικυκλικές τούβλινες αψίδες πάνω από τα παράθυρα και στιβαρά σιδερένια κουφώματα. Βρίσκεται σε ένα στενό σοκάκι τυπικό του βιοτεχνικού περιβάλλοντος της περιοχής στο παρελθόν.

Ο σύγχρονος υδραυλικός ανελκυστήρας που εγκαταστάθηκε στο κτίριο–στο οποίο στεγάζεται σήμερα μουσειακή συλλογή αυθεντικών δίσκων Pulat–σχεδιάστηκε από το γραφείο SNC Asansör με στόχο την αρμονική συνδιαλλαγή του με το ιστορικό κτηριακό κέλυφος. Εφαρμόστηκαν υψηλών προδιαγραφών στατικές και μηχανολογικές λύσεις προσαρμοσμένες στο κτήριο (περιορισμένο βάθος πυθμένα) που διασφαλίζουν την ασφάλεια του ανελκυστήρα, σε συνδυασμό με άψογη αισθητική: ο ανελκυστήρας είναι σχεδόν διάφανος, με γυάλινη καμπίνα και στοιχεία από ατσάλι τύπου Corten. Οι ατσάλινοι φορείς και πλαίσια φέρουν επίστρωση αδρανούς οξείδωσης (πατίνα) που ‘δένει’ άριστα με το εσωτερικό της παλιάς βιοτεχνίας.

Ειδικές λεπτομέρειες όπως η σχεδόν γλυπτική κατασκευή σήμανσης των ορόφων στο ανώφλι του θαλάμου, το έμβλημα της Czerney στο δάπεδο αλλά και η προσεκτική στερέωση και συναρμογή των υλικών δημιουργούν ένα εντυπωσιακό αισθητικό αποτέλεσμα.

Πηγή άρθρου: https://elevatorworld.com/article/czerney-project/